Yüzücü Beslenmesi - Yüzme Sporunda Beslenme Sporcu Diyetisyeni Diyetisyen Aysen Arıcan'la Sporcu Beslenmesi ve Diyeti

Devamını oku

Sporcu beslenmesi–Kafeinin yan etkileri nelerdir?

Kafeinin performans üzerine olumlu etkileri olabildiği gibi her sporcu için dikkatle irdelenmesi gereken önemli yan etkileri bulunur.  Kafeinin en önemli yan etkileri sinirlilik hali, kas seğirmesi, psikomotor ajitason (ruh durumunda ani değişiklik), yüksek kalp atım hızı ve yüksek kan basıncı (hipertansiyon), kalpte ritim bozukluğu ve uykusuzluktur.   Daha önce belirttiğim gibi burada diyetisyenin rolü baştan sıvı dengesini dikkate alarak beslenme planı önerisi yapmasıdır. Yoksa yan etkilerin giderilmesi konusunda diyetisyen açısından yapacak bir şey yoktur. Diyetisyen olarak amacım baştan doğru miktarları kullanarak kafeinin olumlu özelliklerinden yararlanılmasını sağlamaktır.

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Sporcu beslenmesi–Sporcular ne kadar kafein alabilir?

Aslında ‘Sporcular  ne kadar kafein alabilir?’ sorusuna daha önce yanıt verdim.  Bunun için içecek bazında bir örnek vermek istediğim için bu konuyu yeniden ele aldım.

Dayanıklılık sporları ile uğraşan yetişkin sporcular kilogram başına 5-6 mg kafeini çay, kahve ya da kolalı içeceklerden alabilir. Ancak yan etkileri konusunda dikkatli olmaları gereklidir.   Sporcuların spor diyetisyeni ile birlikte alınacak kafein miktarını ve  zamanlarını belirlemeleri doğru olacaktır.

Genel bir örnek vermek gerekirse,  ben bir diyetisyen olarak şunları söyleyebilirim:
Günde 1-2 fincan kahve ile birlikte 3-4 fincan çay bir sporcunun dayanıklılığını arttırmak için gerekli kafein miktarını karşılamaya yeterlidir. Bir sporcu performans için ergonejik fayda açısından daha önce verdiğim şu hesabı dikkate almalıdır:

  • ERGOJENİK FAYDA: 330 mg/80 = 4.1 fincan (75 kg ağırlığında bir sporcu için)

Bundan sonraki yazımda sırayla aşağıdaki konulara değineceğim:

  • Kafeinin yan etkileri nelerdir?
  • Kafein hangi yiyecek ve içeceklerde hangi miktarda bulunur?
  • Çocuk, genç ve yetişkin sporcular için kafein güvenli midir?
  • Kafeinli içecekler suyun yerini tutar mı?

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Diyetin Püf Noktaları: Ara öğünleri önemseyin!

Diyetisyen Aysen Arıcan ile diyetin püf noktaları 60-Ara öğünleri önemseyin!

Bugünlerde çok benzer sorular ve yorumlar aldım. Ara öğün yapmayın diyenler varmış. Soru soranların ve benden diyetisyen olarak bilgi almak isteyenlerin hemen hepsi aynı bilgiyi veriyor: Bir yerde dinledik ya da okuduk,  ara öğün zayıflamayı engelliyormuş!

Bana soru soranlar, aslında duyduklarına ya da okuduklarına inanmak istiyorlar ancak bir diyetisyenden de onay almak istiyorlar.  Ancak istedikleri onayı alamıyorlar.

Bu tip iddiaları çok duyuyoruz. Bir de yeni gibi sunulan şeyler çok dikkat çekiyor ve bir kesim tarafından sorgulamadan kabul ediliyor.  Ben de bir diyetisyen olarak çok kaynak takip ediyorum ve şaşırtan önerilerle karşılaşıyorum.  Hepsini önyargıyla itmeden ya da kabul etmeden önce süzgeçten geçiriyorum.  Genelde birçok yenilik haberi zamanla doğru çıkmıyor ya da arkasında başka bir şey pazarlama gibi bir amaç bulunuyor.

Soruya araştıran ve ilişkilendirmeyi seven bir diyetisyen gözüyle hemen yanıt vereyim: Ara öğünlerin kaldırılmasını sağlayacak kanıtlanmış bir çalışma yok.

Bu arada yeri gelmişken kısaca diyetisyenler ‘Neden ara öğünleri önemsemelisiniz diyor’ açıklayayım:

Ara öğünler kan şekerinizi dengede tutmayı sağlar.   Kan şekerinin dengede olmasının; çabuk acıkmayı önlemek (yüksek açlık duygusunun oluşmasını engellemek) ve kişinin çok fazla acıkmışlık hissiyle hem fazla hem de çok hızlı yemeye yönelmesinin önüne geçmek gibi iki önemli faydası bulunmaktadır. Aralıklı ve sık yemek (öğün planı çerçevesinde) metabolizma hızını da arttırmaktadır. Hemen her diyetisyenin size söyleyeceği gibi metabolizmanın hızlanması da kilo yönetiminde (burada kilo kaybında) etkilidir.

Ancak bir diyetisyen olarak hemen şu uyarıyı yapmak zorundayım: Metabolizmayı hızlandırdığı iddia edilen hemen her tavsiyeye de araştırmadan ve diyetisyenden görüş alınmadan uyulmamalıdır.

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul / 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , ,

Diyetin Püf Noktaları: Yemek yemeden önce ve yerken dikkat edilecek üç önemli nokta

Diyet emek ve sabır ister.  Diyet yapan için de öyle diyetisyen için de öyle.  Bir diyetisyen olarak iki konu hep dikkatimi çekmiştir.  Tanımadığım ve görmediğim birçok insan bana diyetisyen olduğum için ‘yardımcı olun sadece 10 kilo fazlam var’ diyen mesajlar gönderirler.  Her seferinde hala şaşırırım ve herhalde herkese uygun tek tip bir diyet listesi olduğunu sanıyorlar diye düşünürüm.  İkinci dikkatimi çeken konu ise diyete dair öğrenilmesi gereken bazı önemli konular olduğu ve onlara ilişkin  bir bilgisi olmadığı halde çok sayıda inanın ‘ben biliyorum ama uygulayamıyorum!’ şeklinde kendi kendilerini koşullandırdıklarıdır. Bu konularda farkındalık yaratmak ve doğru yaklaşımları tanıtmak için 30 gün bazında hazırlanmış bir çalışma yaptım.  Bu sitede Aysen Arıcan’la diyet sayfasında yer alıyor. Bana her soru sorana önce lütfen Aysen Arıcan’la diyeti okuyun diyorum. O yazıları okuyan ve diyeti anlamaya çalışanların, diyet konusuna sağlıklı yaklaşmaya başladıklarını görüyorum ve teşekkür mesajları alıyorum. Ayrıca bildiğiniz gibi uzun bir süredir ‘Diyetisyen Aysen Arıcan ile diyetin püf noktaları’ adlı bu yazı dizisine odaklanmış bulunuyorum. Bu dizideki amacım da diyetisyen olarak deneyimlerimden ve birikimimden hareketle basit ve  yalın bilgi ve yaklaşımlarla küçük değişiklikler yapmanızı sağlayarak diyetle ilgili motivasyonuzu yükseltmek.  

Yeme davranışını ve alışkanlıklarını değiştirmek çok daha önemli
Benim bir diyetisyen olarak diyette başarı ile ilgili temel gözlemim yeme davranış ve alışkanlıklarının değiştirilmesinin çok daha önemli olduğu şeklinde. Özellikle yemek yerken ortaya koyduğumuz bazı yanlış alışkanlıklar daha fazla yemek yememize ve kilo almamıza yani şişmanlamamıza sebep olur.

Diyetisyen gözüyle önemli gördüğüm ‘Yemek yerken ve yemeden önce dikkat edilecek üç önemli nokta’ya gelince:

  • Ayakta, televizyon karşısında ya da bir işle uğraşırken asla yemek yemeyin. Her zaman masada yani sofrada oturarak yemek yemeyi alışkanlık haline getirin.
  • Yemekten önce mutlaka 1-2 bardak su için.
  • Yemeğe yağdan fakir bir çorba ve/veya salata ile başlayın. Kendinizi çok aç hissediyorsanız salatanızı yedikten yaklaşık 15 dakika sonra sofranızı kurun. Böylece yemeğe başladığınızda tokluk hissiniz oluşmaya başlayacaktır.

Düşünmek ayrı bir emek, yaşama gerçirmek ise ayrı bir emek istiyor. Ama sonuç alınca ve bir değişim olduğunu görünce de insan mutlu oluyor.

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul / 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Diyetin Püf Noktaları: Kalsiyum kaynağı yiyecek ve içecekler nelerdir

Diyetisyen Aysen Arıcan ile diyetin püf noktaları 58 / Vitaminler-Mineraller / Kalsiyum 4

Yaşamımızda önemli bir mineral olan kalsiyumla ilgili yazı dizisine devam ediyorum. Bu yazıda ‘Kalsiyum kaynağı yiyecek ve içecekler nelerdir?’ sorusuna yanıt veriyorum.  Bu konuyla  birlikte diyetisyen  ve diyetisyenlik ön plana çıkıyor. Çünkü artık besin öğesi ve besin öğesi kaynağı besin (yiyecek-içecek) konu haline gelmiş bulunuyor.   Bu nedenle Diyetistanbul’un kuruluşunda sloganını ‘sizi gıdalarla uzlaştırıyoruz’ olarak belirlemiştik. 

Kalsiyumun en zengin kaynağı süt ve süt ürünleridir. İster diyetisyen olan  isterse besinlerle yakından ilgilenen bir kişinin  aklına  hemen kalsiyum  kaynağı olarak süt ve süt ürünleri gelir. Ancak kalsiyum ayrıca yeşil yapraklı sebzelerde, pekmez, kılçığı ile pişirilmiş balıkta da bol miktarda bulunmaktadır. Bu nedenle diyetisyenler hem diğer faydaları nedeniyle hem de kalsiyum kaynağı olmalarından dolayı bu besinleri, öğünlerinizde planlı bir şekilde bulundurmanızı önerirler. Doğal maden suları ve belli bölgelerden çıkan doğal kaynak suları da önemli kalsiyum kaynakları arasındadır.  Bu kaynaklar da abartmadan kullanılabilir.  

Bazı yiyecek ve içeceklerin kalsiyum içerikleri:

  • 1 bardak (200 ml) süt: 240 mg
  • 1 bardak (200 gr)yoğurt:  260 mg
  • 1 bardak ayran (200 ml): 146 mg
  • Cheddar peyniri ( 50 gr): 420 mg
  • 2 dilim beyaz peynir tam yağlı ( 50 gr): 125 mg
  • 100 gr yağsız lor peyniri: 32 mg
  • 1 Porsiyon fırında hamsi (200 gr): 200 mg
  • 1 porsiyon ıspanak (200 gr): 214 mg
  • 2-3 yemek kaşığı pekmez ( 50 gr): 50 mg

Bu yiyecekleri kalsiyum kaynağı olarak tanıdık. Ancak bu yetmez.  Bu yiyeceklerinve içeceklerin içerdikleri diğer besin öğelerini de tanımak gerekir.  Yani aynı kalsiyumu ele aldığım şekilde diğer besin öğelerini ve bireylerin o besin öğesine  gereksinimlerini ele almak gerekli.   Ben de bir diyetisyen olarak diyetin püf noktaları yazı dizimle bu konuda sağlıklı beslenmeyi sağlamak için bilgi paylaşım ortamı yaratmaya çalışıyorum.   Diyeti ana hatlarıyla diyetisyen gözüyle özetlersem şunları söyleyebilirim:
‘Bir birey önce günlük enerji gereksinimini ve o anki koşullarında gereksinimi olan besin öğelerini(*) ve o besin öğelerini sağlayacak yiyecek gruplarını (**) öğrenerek, ayrıca öğün plan inceliklerini yakından tanıyarak günlük menü planı yapmayı öğrenmelidir. Bu şekilde besinleri dengeli ve yeterli olarak alarak sağlıklı beslenme ilkelerine uyan birey eğer hastalık ve benzeri çok özel durumu yoksa ideal kilosuna doğru ideal hızda yol alır (kilo alır veya verir).

(*) Besin öğeleri grupları:
Karbonhidratlar, Proteinler, Yağlar, Vitaminler, Mineraller, Su

(**) Yiyecek Grupları
Tahıl Grubu, Et Grubu, Süt ve Süt Ürünleri Grubu, Sebze-Meyve Grubu

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Sporcu beslenmesi–Kafein doping sayılır mı?

Kafein yazı dizisine devam ediyorum.   Bu yazıda  ’kafein doping sayılır mı?’ sorusuna yanıt veriyorum. Elbette bu konu bir diyetisyen olarak doğrudan beni ilgilendiren bir konu değil ancak ben de spor beslenmesi ile ilgilenen sporcu diyetisyeni olarak konu ile ilgili gelişmeleri çok yakından takip ediyorum. Şimdi soruya yanıt vereyim:
Kafein 1962 yılında IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi) tarafından doping listesine alınmış ve kullanımı yasaklanmıştır. 1972 yılında ise yapılan çalışmalar ışığında kafein doping listesinden çıkarılmış ve yasal olarak kullanılmasına izin verilmiştir.

Ancak kafein kullanımının miktarıyla ilgili sınırlamalar bulunmaktadır. IOC tarafından belirtilen listede idrardaki kafein miktarı 12 mg/litreden az olmalıdır. Aksi halde doping kullanımı sayılmaktadır. İdrarda 12 mg/litre ve üzerinde kafein çıkması için alınması gereken kafeinin üst sınırı 1012 miligramdır. Bir fincan kahvede 80 mg kafein olduğundan yola çıkılırsa kafein için 12,7 fincan kahve tüketimi yasak doz olarak kabul görmektedir.

Bir tablo halinde özetlersem:

  • İdrarda >12 mg/L kafein bulunması doping sayılıyor
  • 1 fincan kahve 80 mg kafein sağlar
  • YASAK DOZ 1012 mg/80 = 12.7 fincan
  • ERGOJENİK FAYDA 330 mg/80 = 4.1 fincan (75 kg ağırlığında bir sporcu için)

 
Dayanıklılık gerektiren sporlarla uğraşan sporcuların kafeini sporcu diyetisyeni gözetiminde ve mümkün olduğunca doğal yollardan kullanmaları gereklidir. Çünkü kafeinin olumlu etkileri yanında bazı yan etkileri de bulunur. Tabi ki bir önceki yazımda belirttiğin sınırları da diyetisyen olarak hatırlatmadan geçemiyorum.

Bir sonraki yazımda ‘Sporcular tarafından ne kadar kafein alınabilir?’ konusuna diyetisyen yorumu da katarak toplu olarak değineceğim.

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , ,

Sporcu beslenmesi – Kafein performans ve dayanıklılığı artırır mı?

Kafein ile ilgili soruları yanıtlamaya devam ediyorum.  Öncelikle temel bilgileri veriyorum daha sonra bir diyetisyen olarak yorumlarımı paylaşacağım.

Bana sporcularla yakından ilgilenen bir diyetisyen olarak ‘Kafein performans ve dayanıklılığı artırır mı?’ sorusu ön sıralarda yer alıyor.  Yanıtım ise şöyle: ‘Kafein yüksek şiddetteki enerji kaynağı olarak yağ kullanımı kolaylaştırır, böylece karbonhidratların muhafaza edilmesini sağlar.  Dolayısıyla  dayanıklılığı arttırır.

Dayanıklılık, yorgunluğa karşı direnç gösterebilmektir. Yüzme, koşu, maraton, bisiklet, yelken gibi spor dalları dayanıklılık gerektiren performans sporlarıdır. Bu spor dallarında dayanıklılığın iyileştirilmesi ve yorgunluğun geciktirilmesi çok önemlidir.

Kafein ile ilgili yapılan bilimsel araştırmalar kafeinin yağ yıkımını uyardığını böylece glikojen depolarının korunduğunu gösteriyor. Bir sporcunun glikojen depoları ne kadar uzun süre korunuyorsa dayanıklılık da o oranda yüksek demektir.’

Diyetisyenler kilo yönetiminde de öncelikle yağ kaybına odaklanırlar.  Önemli olan kas kaybetmemektir.  Yağ kaybı olmuyorsa ve kilo kaybı varsa bu pek olumlu bir durum değildir. 

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Diyetin Püf Noktaları: Kalsiyum ihtiyacımız ne kadardır?

Diyetisyen Aysen Arıcan ile diyetin püf noktaları 57–Vitaminler–Kalsiyum 3

Kalsiyum yazı dizisine devam ediyorum. Bu yazıda ‘Kalsiyum ihtiyacımız ne kadardır?‘ sorusuna yanıt veriyorum. Bu yazıdan sonra ‘Kalsiyum kaynağı yiyecek ve içecekler nelerdir?’ sorusuna yanıt vereceğim. Ondan sonra da bu yiyecek ve içeceklere hangi öğün ve menüde nasıl yer vereceğinize dair diyetisyen önerisi niteliğinde bazı örnekler vereceğim.

Her yaş grubunun, her özel durumun besin ihtiyaçları farklıdır. Büyüme ve gelişme döneminin en hızlı olduğu yaşlarda kalsiyum ihtiyacı fazlayken yetişkinlik döneminde azalmaktadır. Bu nedenle diyetisyenler olarak doğru yaşta doğru miktarda besin öğesi sağlanması konusunda uyarılarımızı hep yaparız. Bu gerçeğe rağmen ben bir diyetisyen olarak ‘farkındalığa vardığınız an doğru andır’ diyerek geç kaldım kelimesine takılmamanızı öneririm. Diyetisyenlerin kalsik söylemini anımsatıyorum: Dengeli ve yeterli beslenme her yaşta önemlidir.

Yaş ve özel duruma göre bireylerin kalsiyum ihtiyaçları şu şekildedir:
0-1 yaş bebek : 300 mg (anne sütünden karşılanmaktadır)
1-3 yaş bebek: 500 mg
3-7 yaş çocuk: 800 mg
8-16 yaş çocuk: 1300 mg
Yetişkin: 800 mg
Hamile ve emziren kadın: 1200  mg
Menopoz sonrası kadın: 1200-1300 mg

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Diyetin Püf Noktaları: Kemik ve dişlerin yapısını kalsiyum oluşturur

Diyetisyen Aysen Arıcan ile diyetin püf noktaları 56–Vitaminler – Kalsiyum 2

Kalsiyum yazı dizime devam ediyorum.  Bu yazımda kısaca kalsiyumun vücudumuzdaki işlevine ve bazı rollerine değiniyorum.  Diyetisyen diliyle daha doğru deyişle beslenme alanındaki tanımıyla söylersek vitaminler besin öğeleri arasında yer alır.  Besin öğesi ile yiyecekleri birbirinden ayıralım.  Besin öğelerini yiyeceklerden sağlarız. Bir diyetisyen olarak öncelikle besin öğelerini yakından tanımanızı öneriyorum.  Şimdi kalsiyum konusuna dönüyorum. 

Kemik ve dişlerin yapısını kalsiyum oluşturur
Kalsiyumun en önemli işlevi kemik ve dişlerinin yapısını oluşturmaktır. Kalsiyum, D vitamini ve magnezyum sayesinde kemiklerde depolanır.  Kemik gelişimi bebeklikten itibaren yeterli beslenme ve yeterli kalsiyum alımına bağlı olarak 20’li yaşlara kadar devam eder. Kemiklerin kalsiyum depolama yeteneği 10-16 yaşları arasında yani adölesan döneminde en fazladır. Boy uzamasının da en hızlı olduğu yaşlar adölesan dönemidir. 

Kalsiyumdan zengin beslenen bir kişi ile kalsiyumdan fakir beslenen bir kişinin kemik yoğunlukları farklıdır. Kalsiyumdan zengin beslenen kişinin kemiklerinde kalsiyum daha fazla depolanmıştır ve daha sağlam kemik yapısına sahiptir. Kemiklerimiz kalsiyum yatırdığımız bankamızdır. Kemik bankamızda ne kadar çok kalsiyum bulunursa yaşam kalitemiz de o oranda yükselir.

Kalsiyum kasların çalışmasında önemli rol oynar
Vücudumuzda bulunan kalsiyumun %1’i kanda ve vücut sıvılarında bulunur. Kalsiyum dolaşım yoluyla hücrelere taşınarak kasların kasılmasında, bazı enzim ve hormonların çalışmasında rol alır. Kalp kasının da düzenli çalışması için kalsiyuma ihtiyacımız vardır.

Bundan sonraki yazımda

  • Kalsiyum gereksinimimiz
  • Kalsiyum kaynağı yiyecek ve içecekler
  • Bazı yiyecek ve içeceklerin kalsiyum içerikleri

konularına değineceğim ve diyetisyen olarak yorumlarımı ekleyeceğim.

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Diyetin Püf Noktaları: Kalsiyum

Diyetisyen Aysen Arıcan ile diyetin püf noktaları 55 – Vitaminler – Kalsiyum 1

Vitaminler yazı dizime kalsiyumla devam ediyorum. İlk olarak kalsiyumun vücudumuzdaki miktarına değineceğimi söylemiştim.

Önce genel bilgiler verdikten sonra diyetisyen gözüyle bir besin öğesi olarak kalsiyumun yerinden söz edeceğim.

Kalsiyum vücudumuzda en fazla bulunan mineraldir. Yeni doğan bir bebeğin vücudunda yaklaşık 300 gram kalsiyum vardır. Yaş ilerledikçe kemik ve dişlerde kalsiyum depolanmaya devam eder. Yetişkin bir insanın kemik ve dişlerindeki kalsiyum miktarı yaklaşık 1000-1200 grama kadar ulaşır. Vücudumuzda bulunan kalsiyumun yaklaşık %99’u ise kemik ve dişlerimizde yer alır. Geri kalan kalsiyum ise kanda ve diğer vücut sıvılarında bulunur.

Bu bilgilere bakarak bir diyetisyen olmadan da kalsiyumun ne kadar önemli bir vitamin olduğunu hemen görmek olanaklı.

Bundan sonraki yazılarımda

  • Kalsiyumun vücudumuzdaki işlevi
  • Kalsiyumun diğer rolleri
  • Kalsiyum gereksinimimiz
  • Kalsiyum kaynağı yiyecek ve içecekler
  • Bazı yiyecek ve içeceklerin kalsiyum içerikleri 

konularına sırayla değineceğim.

Diyetisyen Aysen Arıcan
Diyetistanbul – 0212 347 89 30 (pbx)
aysenarican@diyetisyenaysenarican.net

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , ,